محتمل التحريم كه در واقع حرام نبوده وجود ندارد و حتى اگر كسى قطع به خمريت هم داشته باشد و مقطوع الخمريه را بنوشد و بعدا كشف خلاف شود عقاب ندارد . پس : در ما نحن فيه به طريق اولى عقاب نيست با وجود اينكه قبح فاعلى دارد . * مراد از ( و لا يلزم من تسليم استحقاق الثواب على الانقياد . . . الى آخر ) چيست ؟ پاسخ به يك سؤال مقدّر است مبنى بر اينكه : اگر احتياط داراى حسن فاعلى است و نه فعلى ، پس بىاحتياطى و تجرى هم داراى مذمت فاعلى است و نه فعلى و اگر احتياط هم داراى حسن فاعلى است و هم فعلى ، پس تجرّى نيز بايد هم قبح فاعلى داشته باشد ، هم قبح فعلى و لذا موجب عقاب مىشود . پس چرا شما ميان اين دو مطلب قائل به تفكيك هستيد ؟ * پاسخ سؤال مزبور در متن فوق چيست ؟ اين است كه اين يك قياس مع الفارق ، چرا كه تلازمى در موارد مذكور نيست زيرا : 1 - مناط در استحقاق ثواب ، انقياد و تسليم در برابر مولى است اگرچه طاعت حقيقيه نباشد و اين مناط در احتياط نيز هست ، پس موجب ثواب است . 2 - مناط در استحقاق عقاب ، مخالفت اوامر و نواحى مولى است لكن اين مناط در تجرى نيست در نتيجه تجرى موجب عقاب نبوده و قبح فعلى ندارد .